Czy potrafisz efektywnie odpoczywać? Kilka pomysłów jak znaleźć i dobrze wykorzystać czas na relaks

Rozpoczął się 2021 rok, a z nim powstały nowe plany, postanowienia i cele. Czasami jednak dzieją się rzeczy i sytuacje nieprzewidywalne, na które nie mamy wpływu i musimy się im podporządkować, wobec tego dobrze jest zatrzymać się na chwilę, przeanalizować priorytety i dostosować do innej “normalności”. Chociaż poprzedni rok nauczył Nas, że nie jesteśmy w stanie wszystkiego przewidzieć, zaplanować i zrealizować, to mamy nadzieję, że niedługo znów będziemy żyć “po staremu”. Dlatego kreujemy wizję następnych 356 dni i jesteśmy pełne optymizmu, pomysłów i chęci do wdrażania zmian i ciągłego rozwoju, szukania informacji.

Spis treści

Postanowienie noworoczne: odpocznij!

A gdyby tak zacząć od zaplanowania czasu na odpoczynek, zamiast kolejny raz spisywać listę obowiązków, rozszerzając ją o te “nowe”, które właśnie wymyśliłyśmy?

Może warto przeanalizować obecny plan dnia i spróbować wygospodarować 15 minut dziennie na poczytanie książki lub wypicie ulubionej herbaty wśród natłoku obowiązków związanych z opieką, prowadzeniem domu, pracą na etacie itp.? Jeśli w dalszym ciągu trudno jest znaleźć 15min, to spróbuj chociaż 5-10min.

Warto rozpocząć Nowy rok z nastawieniem nie tylko na samo wykonywanie aktywności, co na udowodnienie sobie, że znajdziesz czas na ich realizację niezależnie od ilości nagromadzonej pracy, obowiązków, obecnego nastroju czy pogody. Cokolwiek by to było: spacer, przeczytanie rozdziału książki, drzemka, hobby. Skup się na jednej “rzeczy”, np. “Każdego dnia, przez cały styczeń, będę przez 15 min poświęcać czas na wypicie kawy/herbaty w spokoju” albo “posłucham ulubionej muzyki”.

Codziennie poświęcamy dużo czasu na czynności związane z udzielaniem wsparcia osobom bliskim, często brakuje chociaż chwili, którą można by wykorzystać na odpoczynek. Wśród opiekunów rodzinnych istnieje powszechna tendencja do przedkładania potrzeb innych ponad własne. W rezultacie wielu z nich odkłada czas na relaks i odpoczynek – do tego stopnia, że natłok obowiązków negatywnie wpływa na zdrowie, szczęście i samopoczucie opiekuna.

Czy warto tracić czas na odpoczynek?

Jasne, że warto!

Nawet 10-15 minut efektywnego wypoczynku pozwala nam lepiej wspierać bliskich, którymi się opiekujemy. Dobrze wykorzystany czas na relaks pomaga w osiągnięciu skupienia podczas podejmowania ważnych decyzji, oddaniu kontroli i podziale zadań związanych z procesem opieki czy realizacji obowiązków rodzinnych, domowych, pracowniczych itp. Osoba wypoczęta ma zdecydowanie więcej energii do podejmowania różnych życiowych wyzwań, a także lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów.

Potrzeba odpoczynku/ czasu dla siebie

Żyjemy w kulturze, w której nie ceni się czasu wolnego i odpoczynku. Jednak różne publikacje wyraźnie pokazują, że musimy radykalnie zmienić nasze podejście do tego aspektu, jeśli chcemy żyć zdrowiej i szczęśliwiej¹.

Jeśli wpadniemy w nieprzerwany wir codziennych zajęć i obowiązków, z czasem może pojawić się uczucie „wypalenia” charakteryzującego się stresem, wyczerpaniem, złością i frustracją. Opiekunowie rodzinni często doświadczają poważnych konsekwencji związanych ze zdrowiem psychicznym, takich jak depresja czy lęki.

Łatwo możemy zauważyć, kiedy nasz organizm potrzebuje chwili wytchnienia i czasu na reset. Nasze ciało przekazuje nam informacje o potrzebie relaksu, poprzez różnego rodzaju reakcje, symptomy. Nie lekceważmy ich, ale wsłuchajmy się w te sygnały i spróbujmy znaleźć czas na odpoczynek.

Pamiętajmy, że troska o innych nie oznacza rezygnacji z siebie! Twoje własne zdrowie, wygoda i spokój ducha naprawdę mają znaczenie – dla Twojego dobrego samopoczucia i dla dobra osób, którymi się opiekujesz.

Jak możesz odpoczywać ze swoim bliskim?

Kanadyjskie Stowarzyszenie Terapeutów Zajęciowych, w swoim narzędziu² określania priorytetów w pracy z klientem, rozróżnia aktywności czasu wolnego w trzech kategoriach:

Spokojny wypoczynek (np. hobby, rękodzieło, czytanie, drzemka)
Aktywny wypoczynek (np. sport, wycieczki , podróżowanie)
Socjalizowanie (np. odwiedziny, rozmowy telefoniczne, przyjęcia, korespondencja).

Organizując czas wolny ze swoim podopiecznym, pamiętajcie o kilku podstawowych zasadach, dzięki którym wspólne chwile przyniosą Wam dużo radości, przyjemności i odprężenia.

Zaplanuj aktywności z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa.
Dostosuj czynności do poziomu umiejętności i funkcjonowania bliskiego.
Pamiętaj, aby podejmowane działania nie były obciążeniem/ trudnością dla obu stron – w końcu zależy Wam na wypoczynku i osiągnięciu wytchnienia, a nie na wymyśleniu kolejnej listy zadań do wykonania.

Oto kilka propozycji na wspólny relaks:

“Tworzenie wspomnień” – rozmowa o przeszłości, zadawanie pytań, zachęcanie do mówienia, przeglądanie fotografii;
Spacerowanie/ wyjście na spacer;
Wycieczka w dalszą okolicę;
Słuchanie muzyki, granie na instrumentach;
Zabawy ze zwierzętami;
Wspólne wykonywanie czynności dnia codziennego z zakresu czasu wolnego, np. zrobienie wspólnego dnia SPA, nakładanie kremów, ułożenie włosów itp.
Odwiedzenie sąsiadek, znajomych, przyjaciół.

Selfcare – zadbaj o siebie i pozwól sobie na codzienną chwilę wytchnienia

Realizujcie aktywności, na które w tym momencie masz ochotę, nawet jeśli miałoby to być niczym nieprzerwane leżenie przez jakiś czas.

Zastanówcie się, w jaki sposób lubiłyście spędzać czas w przeszłości. Może warto powrócić do dawnych zajęć, które sprawiały Wam przyjemność i pomagały się wyciszyć?

Zachęcamy Was do wykonania krótkiego podsumowania. Nie będzie to podsumowanie ubiegłego roku, ale waszych ulubionych czynności, hobby, którymi zajmowałyśmy się w przeszłości. Albo takich, którymi zawsze chciałyście się zająć, ale nigdy nie było na nie czasu, energii itp.

Potrzebujecie czystą kartkę papieru, długopis i 10-15 minut dla siebie. Do dzieła!

Narysujcie na kartce tabelkę z 4 kolumnami.
W pierwszej kolumnie wypiszcie ulubione aktywności, które kiedyś robiłyście lub te, którymi chciałybyście się zająć.
W drugiej kolumnie napiszcie ile czasu poświęcałyście/ chciałybyście poświęcać na te aktywności. Ile czasu w ciągu dnia? Jak często w skali tygodnia/ miesiąca/roku? Dobrym pomysłem byłoby wpisanie wybranych czynności do swojego planu dnia (tzw. TimeLog – więcej o tym narzędziu możesz przeczytać w „Jak dzielić obowiązki związane z opieką?”).
W trzeciej kolumnie odpowiedzcie na pytania Dlaczego obecnie nie realizujecie tych czynności? Co stanowi przeszkodę w ich wykonywaniu? Postarajcie się, aby Wasze odpowiedzi były jak najbardziej szczegółowe i konkretne. Np. “Nie mogę zrobić czynności A lub B, ponieważ w tym czasie, muszę podać leki mojej chorej mamie.” Nie pisz “Bo nie mam czasu”. Bądźcie ze sobą szczere!
Ostatnia kolumna naszej tabeli jest miejscem, w którym warto zapisać pomysły na rozwiązania, wymienionych w 3 kolumnie, przeszkód. Warto zastanowić się nad podziałem obowiązków związanych z opieką lub prowadzeniem domu. A może uda się oddać część zadań i kontroli nad ich realizacją komuś innemu?

Poniżej możecie zobaczyć przykładową tabelkę z wybranymi przez nas aktywnościami.

Podsumowanie w tabeli ulubionych aktywności

Nie bójcie się prosić o pomoc innych członków rodziny, znajomych i przyjaciół. Korzystajcie też z dostępnych form wsparcia opiekunek i opiekunów (szczegółowe informacje na temat dostępnych form wsparcia w Polsce znajdziesz w artykule „Na jakie wsparcie może liczyć opiekunka? Praktyczne formy pomocy”).

Jedną z ciekawszych form jest Opieka wytchnieniowa dla opiekunów rodzinnych. Jeśli chciałybyście dowiedzieć na czym polega ten rodzaj wsparcia – odsyłam Was do naszego artykułu „Opieka wytchnieniowa jako forma czasowego wsparcia opiekunki rodzinnej„.

Spróbujcie poświęcić teraz chwilę i pomyślcie o swoim nastawieniu do odpoczynku. Zadajcie sobie pytanie, czy macie możliwość wygospodarować czas na wypoczynek w swoim codziennym planie dnia i w życiu – nie jako nagrodę, ale jako podstawową potrzebę, coś, co musicie zapewnić swojemu organizmowi, aby oferować potrzebne wsparcie i pomoc swoim najbliższym?

Zainteresował Cię ten artykuł i chcesz na bieżąco dowiadywać się o nowych wpisach na blogu? Zapisz się na nasz newsletter. Dzielimy się w nim również kulisami naszej pracy i nowymi projektami, które wpadają nam do głowy.

Zapraszamy Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie, a także do dołączenia do grupy Świadome opiekunki – grupa dla rodzin osób chorych i z niepełnosprawnością, która powstała z myślą o wszystkich kobietach doświadczających sprawowania opieki nad bliskim chorym i/lub z niepełnosprawnością.

Zostańmy w kontakcie.

Źródła: