Jako opiekunka z pewnością wiele razy byłaś w sytuacji, w której potrzebowałaś pomocy lub wsparcia innych osób. Czy masz już za sobą poszukiwanie informacji dotyczących refundacji, zasiłków, dofinansowań i działania różnych instytucji? Czasami trudno odnaleźć się w otchłani internetu i znaleźć istotne dla nas wiadomości.
Chcemy wyjść naprzeciw Twoim potrzebom i frustracjom związanym z brakiem czasu lub dostępu do wiedzy z zakresu praktycznych form wsparcia.
W artykule o formach wsparcia dowiesz się, czym jest i jakie obszary obejmuje opieka systemowa. Ponadto znajdziesz tu ogólny przegląd udzielanych świadczeń przez organizacje rządowe i pozarządowe.
Spis treści
Czym jest opieka formalna?
Opieka formalna zajmuje się udzielaniem świadczeń przez wykwalifikowanych opiekunów zawodowych, którzy podlegają i są kontrolowani przez państwo lub daną organizację, w których pracują. Działania opiekunów mogą być realizowane w instytucjach lub w charakterze wizyt domowych w ramach struktur pomocy społecznej, ochrony zdrowia, przez organizacje pozarządowe i wyznaniowe.
Systemowe wsparcie w Polsce
Poniżej znajdziesz przegląd wszystkich obecnie dostępnych możliwości i form wsparcia w ze strony Państwa, innych organizacji i aktualnie prowadzonych projektów w Polsce.
1. Przysługujące formy wsparcia w ramach posiadanego ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia NFZ
– Pielęgniarka środowiskowa/ pielęgniarka POZ
Pielęgniarka środowiskowa pomaga w terapii prowadzonej przez lekarza, osobom, które mają czasowe problemy ze zdrowiem. Do zadań pielęgniarki należą m. in. aplikacja zastrzyków, zmiana opatrunków, pomoc w podstawowych ćwiczeniach rehabilitacyjnych, wykonywanie podstawowych zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych (np. w stomiach, przetokach i trudno gojących się ranach). Dodatkowo ocenia na bieżąco stan chorego.
– Pielęgniarska opieka długoterminowa
W ramach tego rodzaju wsparcia przysługują osobom świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze, świadczenia opieki paliatywno-hospicyjnej, które mogą być realizowane w warunkach domowych lub w placówkach/ zakładach. Mogą z nich skorzystać osoby przewlekle chore, nie wymagające hospitalizacji, jednak ze względu na swoje problemy zdrowotne potrzebują stałej i fachowej opieki.
– Refundacje
Dają możliwość nabycia leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, których koszt częściowo lub w całości pokrywa Narodowy Fundusz Zdrowia.
2. Instytucje ochrony zdrowia
– Zakłady Opiekuńczo – Lecznicze i Zakłady Pielęgnacyjno – Opiekuńcze
Są to placówki służby zdrowia, które zapewniają podopiecznym całodobową opiekę, usługi pielęgnacyjne i rehabilitację, a także kontynuację leczenia dla osób, które nie wymagają hospitalizacji w szpitalu, lecz ze względu na swoją niepełnosprawność, stan zdrowia lub potrzebę stałej pomocy w wykonywaniu czynności dnia codziennego, wymagają świadczeń pielęgnacyjnych.
Do zakładów opiekuńczych są przyjmowane osoby ze zdiagnozowaną zaawansowaną chorobą nowotworową, chorobą psychiczną lub uzależnieniem.
– Hospicja
Placówki świadczą opiekę paliatywno – hospicyjną osobom z postępującymi, ograniczającymi, nieuleczalnymi chorobami nowotworowymi i nie nowotworowymi, jak również w terminalnych stadiach innych chorób, np. niewydolności oddechowej, AIDS itp.
Działania podejmowane w ramach opieki paliatywnej – hospicyjnej mają na celu zapobieganie objawom somatycznym, uśmierzanie bólu, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych itp. Dodatkowo ważne jest wspomaganie rodzin chorych przez cały proces trwania choroby, jak i po jego śmierci.
– Hospicja domowe
Głównym założeniem tego rodzaju hospicjum jest ścisła współpraca zespołu hospicyjnego z rodziną chorego w warunkach domowych. Ważnym aspektem jest nauczenie opiekunów właściwego postępowania związanego z czynnościami dnia codziennego, przygotowaniem i podawaniem leków, profilaktyką odleżyn, obsługą sprzętu leczniczego itd.
3. Instytucje pomocy społecznej
– Domy Pomocy Społecznej
Kolejny rodzaj placówek całodobowych, sprawujących opiekę nad osobami starszymi, z chorobami somatycznymi, zaburzeniami psychicznymi, z niepełnosprawnościami oraz z trudnościami w codziennym funkcjonowaniu, którym nie można było zapewnić innych form pomocy (np. usług opiekuńczych). W zależności od potrzeb i charakterystyki schorzenia beneficjentów, występuje kilka typów Domów Pomocy Społecznej, tj. dla osób w podeszłym wieku, somatycznie chorych, przewlekle psychicznie chorych, dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie, dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, niepełnosprawnych fizycznie i uzależnionych od alkoholu.
– Dzienne Domy Pomocy Społecznej
Działają na rzecz osób w wieku podeszłym i osób z niepełnosprawnością, poprzez zapewnienie im usług dostosowanych do ich potrzeb. Dodatkowo placówki umożliwiają skorzystanie z posiłków, opieki lekarskiej, usług higienicznych oraz różnorodnych form organizowania czasu wolnego.
– Mieszkania chronione
Forma pomocy społecznej mająca na celu przygotowanie osób, przebywających w tego typu mieszkaniach, do prowadzenia samodzielnego życia lub wspomóc te osoby w codziennym funkcjonowaniu, pod opieką specjalistów.
Wyróżniamy dwa rodzaje mieszkań chronionych: o profilu treningowym i wspieranym.
W mieszkaniu chronionym treningowym zapewnia się usługi bytowe oraz naukę, rozwijanie lub utrwalanie samodzielności, sprawności w zakresie samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną, w celu umożliwienia prowadzenia samodzielnego życia.
Natomiast w mieszkaniu chronionym wspieranym zapewnia się usługi bytowe oraz pomoc w wykonywaniu czynności niezbędnych w życiu codziennym i realizacji kontaktów społecznych, w celu utrzymania lub rozwijania samodzielności osoby na poziomie jej psychofizycznych możliwości.
– Ośrodki Pomocy Społecznej
Są to Instytucje miejskie (MOPS) lub gminne (GOPS) świadczące pomoc i wsparcie w zakresie rozwiązywania problemów społecznych poprzez udzielanie świadczeń z zakresu pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych, pomocy rzeczowej i usługowej itp.
W ramach pomocy społecznej możemy starać się o świadczenia pieniężne (zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłek celowy, specjalny zasiłek celowy) lub świadczenia niepieniężne (praca socjalna, składka na ubezpieczenie zdrowotne, sprawienie pogrzebu, posiłek, schronienie, niezbędne ubranie; usługi opiekuńcze / specjalistyczne usługi opiekuńcze, pobyt i usługi w domu pomocy społecznej).
W ramach świadczeń rodzinnych opiekunowie mogą starać się o formy pomocy jakimi są świadczenia opiekuńcze. Należą do nich: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie pielęgnacyjne.
– Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie (PCPR)
Są to organy pomocy społecznej, udzielające wsparcia poszczególnym grupom społecznym, do których należą między innymi dzieci, rodziny, osoby starsze, chore i z niepełnosprawnościami. Powiatowe Centra działają w zasięgu ponadgminnym.
– Wsparcie przedstawicieli profesji takich jak asystent rodziny, asystent osoby z niepełnosprawnością i opiekun osoby starszej
Głównym zadaniem asystenta rodziny jest udzielenie pomocy rodzinie w sprawach codziennych, związanych z opieką i wychowaniem dzieci oraz z trudnościami wychowawczymi.
Asystent osoby z niepełnosprawnością w swojej pracy koncentruje się na udzielaniu potrzebnego wsparcia osobom z niepełnosprawnościami w podstawowych czynnościach dnia codziennego i wykształcenia u podopiecznych poczucia samodzielności.
Usługi asystenckie oferowane są przez organizacje pozarządowe i/lub samorządy lokalne.
4. Organizacje pozarządowe (NGO) i organizacje wyznaniowe
Do organizacji NGO należą wszystkie podmioty, które nie są jednostkami albo organami związanymi z władzą publiczną, a ich działalność nie jest nastawiona na osiąganie zysku. Najbardziej rozpoznawalnymi formami organizacji NGO są fundacje i stowarzyszenia.
Prężnie działające organizacje wyznaniowe to między innymi Caritas, Diakonia Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego, Prawosławne Ośrodki Miłosierdzia Eleos, Polski Czerwony Krzyż.
5. Państwowy Fundusz Rehabilitacyjny Osób Niepełnosprawnych (PFRON)
To organizacja publiczna zajmująca się zbieraniem środków pieniężnych przeznaczanych na rehabilitację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych oraz ich zatrudnianie.
Formy pomocy finansowej udzielanej przez PFRON dotyczą takich obszarów jak: pozbycie się barier architektonicznych, komunikacyjnych i technicznych, turnusy rehabilitacyjne, zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny, pomoc tłumacza migowego, tłumacza- przewodnika.
6. Programy rządowe i unijne
– Program Dostępność Plus
Celem programu jest zapewnienie swobodnego dostępu do dóbr, usług oraz możliwości udziału w życiu społecznym i publicznym osób z niepełnosprawnościami. W ramach projektu są prowadzone działania z zakresu dostosowania przestrzeni publicznej, architektury, transportu i produktów do wymagań obywateli.
– Usługi opiekuńcze dla osób niepełnosprawnych (edycja 2020)
Założeniem programu jest wsparcie społeczne w formie usług opiekuńczych, a także udzielanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z niepełnosprawnościami.
– Opieka wytchnieniowa (edycja 2020)
Program ma na celu czasowe odciążenie opiekunów poprzez przejęcie opieki nad chorym w formie usług opiekuńczych i usług specjalistycznych, w wyznaczonych przez powiat placówki. W tym czasie opiekun mógłby załatwić swoje sprawy lub zwyczajnie odpocząć.
Szczegółowe informacje na temat tego programu znajdziesz w naszym artykule „Opieka wytchnieniowa„.
– Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej (edycja 2020)
Głównym założeniem programu jest wprowadzenie usługi asystenta jako formy ogólnodostępnego wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami. Ważnym aspektem programu jest również przeciwdziałanie dyskryminacji i wykluczeniu społecznemu osób z niepełnosprawnościami poprzez umożliwienie im uczestnictwa w różnych wydarzeniach społecznych, kulturalnych czy sportowych.
Oferta form pomocy jest obszerna i dość zróżnicowana. Wiemy, że możesz odczuwać dezorientację i przytłoczenie ilością szczegółów i zakresu pomocy udzielanej przez instytucje. Z pewnością administracyjny sposób, w jaki opisywane są dostępne formy wsparcia systemowego nie ułatwia zadania. Trudno czasem rozszyfrować, o co konkretnie chodzi w danym zapisie.
Dlatego tworząc kolejne artykuły, skupimy się na szczegółowej charakterystyce poszczególnych form opieki, z których dowiesz się, kto może się o nie starać i jak z nich skorzystać.
Czujesz, że potrzebujesz pomocy profesjonalisty w skoordynowaniu Twoich działań związanych z leczeniem i opieką nad bliskim, zachęcamy Cię do zapoznania się z usługami koordynatora usług geriatrycznych. Jest to specjalista, który może pomóc Ci w zorganizowaniu i dobraniu odpowiedniej “ścieżki” opieki dla Twojego podopiecznego.
Daj nam znać, z jakich form wsparcia korzystasz lub chciałabyś skorzystać?
Jaka jest Twoja opinia na temat konkretnych rodzajów wsparcia?
Czy jesteś zadowolona z obecnych rozwiązań i możliwości oferowanych przez organizacje państwowe i pozarządowe?
Zainteresował Cię ten artykuł i chcesz na bieżąco dowiadywać się o nowych wpisach na blogu? Zapisz się na nasz newsletter. Dzielimy się w nim również kulisami naszej pracy i nowymi pomysłami, które wpadają nam do głowy.
Zapraszamy Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie, a także do dołączenia do grupy Świadome opiekunki – grupa dla rodzin osób chorych i z niepełnosprawnością, która powstała z myślą o wszystkich kobietach doświadczających sprawowania opieki nad bliskim chorym i/lub z niepełnosprawnością.
Z chęcią odpowiemy na Twoje pytania i rozwiejemy wątpliwości.
Zostańmy w kontakcie.
Z jakimi problemami pośrednio i bezpośrednio mierzy się opiekunka rodzinna? Czego doświadcza? Zerknij do tekstu i przeczytaj, jakie wyzwania dotykają Read more
Zastanawiasz się, kto może starać się o pobyt w DPS? Jakie kryteria przyjęcia obowiązują w DPS? Jaki dom pomocy społecznej Read more
Dlaczego warto budować świadomość opiekunek rodzinnych? W jaki sposób można to robić? Czym zajmuje się Koordynatorka Opieki Geriatrycznej? Przeczytaj artykuł, Read more
Dlaczego warto budować świadomość opiekunek rodzinnych? W jaki sposób robi to psycholog? Czym zajmuje się psychoonkolg? Przeczytaj artykuł, w którym Read more
