Listopad jest miesiącem świadomości opiekunów rodzinnych. Z tej okazji zapraszamy na cykl rozmów ze specjalistami, którzy na co dzień stykają się z potrzebami osób opiekujących się swoimi bliskimi. W pierwszym artykule z cyklu swoim doświadczeniem podzieliła się Joanna Mainka – Koordynatorka Opieki Geriatrycznej, która działa w Internecie jako Organizacja Opieki Domowej, edukując i pomagając opiekunom rodzinnym w planowaniu ścieżki opieki nad osobami starszymi.
Spis treści
Na czym polega Twoja praca? Jakie są Twoje doświadczenia w pracy z opiekunkami i opiekunami rodzinnymi?
Jako Koordynatorka Opieki Geriatrycznej zaczęłam działać w tym roku. Zauważyłam, że brakuje w Polsce kogoś takiego, a od kilkudziesięciu lat zawód ten funkcjonuje w Stanach Zjednoczonych (tam znany jako Geriatric Care Manager).
Opiekun rodzinny może oczywiście sam zająć się opieką nad bliskim seniorem. Może też zgłosić się do mnie, żeby wiedzieć jak zorganizować tę opiekę, oszczędzając czas i w długoterminowej perspektywie także pieniądze.
Jestem takim przewodnikiem, który pomoże trafić tam gdzie trzeba, jeśli chodzi o specjalistów, świadczenia, sprzęt medyczny itp. Poprzez rzetelną, nowoczesną edukację chcę dawać opiekunom kompetencje i poczucie, że panują nad sytuacją. Mogę pomóc w trakcie bezpośrednich spotkań lokalnie, ale też w miarę możliwości na odległość. Ze względu na pandemię koronawirusa, ale też chęć dotarcia z wiedzą i narzędziami do jak największego grona odbiorców, zdecydowałam się też działać w Internecie.
Do pracy w roli Koordynatorki Opieki Geriatrycznej popchnęły mnie doświadczenia rodzinne związane z opieką nad moimi babciami oraz sytuacje znajomych osób, które znalazły się w nowej sytuacji, gdy trzeba było zaopiekować się nagle np. mamą po udarze. Nie wiedzieli co robić, na co zwrócić uwagę, gdzie się zgłosić.
Widzę, jak bardzo kuleje w Polsce pomoc opiekunom rodzinnym. Uznaje się za społecznie oczywiste, że to rodzina powinna przejmować funkcję opiekuńczą nad starszymi jej członkami. Państwo nie daje jednak chociażby należytego przygotowania czy wsparcia w postaci przedstawicieli ochrony zdrowia. Opiekunowie często nie znają swoich praw, nie wiedzą gdzie szukać pomocy, nie posiadają aktualnej wiedzy.
Dlatego też chcę włączyć się w wspieranie ich i pokazywanie rozwiązań.
Gdzie zauważasz potrzebę wsparcia i pomocy opiekunek i opiekunów rodzinnych? Poprzez jakie działania, w ramach Twojej profesji możesz budować świadomość osób opiekujących się swoimi chorymi/ niepełnosprawnymi bliskimi?
W moim rozumieniu świadoma opiekunka to kobieta posiadająca i rozwijająca kompetencje do tego, aby pełnić rolę opiekunki rodzinnej. Jest to kobieta analizująca przy tym swoje potrzeby i potrzeby swojego bliskiego, nad którym ta opieka jest sprawowana. Tak więc za główne obszary pomocy uważam edukację oraz zapewnienie emocjonalnego wsparcia.
Chciałabym zwrócić uwagę opiekunkom rodzinnym na to, że nie mogą tylko siebie obarczać obowiązkami. Muszą myśleć też o sobie i szukać sposobów, by móc zadbać o swoje potrzeby. Chcę, żeby wiedziały jakie mają prawa, żeby szukały pomocy i nie bały się mówić o tym, że czasami naprawdę mają ciężko. Są niesamowicie silnymi kobietami, ale nie chcę żeby były męczennicami.
Tak więc oprócz edukacji chcę budować w opiekunkach pewność siebie i poczucie sprawczości. Zasługują na wsparcie. I kropka.
Dlaczego warto budować i rozwijać świadomość opiekunów rodzinnych? W jakich obszarach warto to robić lub jak już to robisz?
Rozwijanie świadomości opiekunów rodzinnych jest istotne, aby nie działali po omacku.
Jeśli zdają sobie sprawę z tego, z czym dokładnie się mierzą, co mogą zrobić w konkretnej sytuacji, w której się znajdują, mając takie, a nie inne środki, mogą funkcjonować w bardziej spokojny, uporządkowany sposób. Moim zdaniem jest to klucz do ograniczania ich stresu.
Obszar edukacji, z jakiej mogą czerpać opiekunowie rodzinni jest bardzo szeroki – zaczynając od kwestii związanych ze wsparciem instytucji państwowych, poprzez świadomość tego, do jakich specjalistów się zgłaszać w celu diagnozy choroby u bliskiego, z jakiego sprzętu medycznego można skorzystać i jak go zdobyć, po dostosowanie miejsca zamieszkania. To tylko część tematów, o których piszę i chcę poruszać w moich kanałach komunikacji z opiekunkami i opiekunami rodzinnymi.
Oprócz tego uważam, że niezmiernie ważne jest pokazanie, że opiekunki i opiekunowie nie są same/i oraz zapewnianie im wsparcia emocjonalnego/psychicznego.
Chcę dawać to opiekunkom rodzinnym poprzez pokazywanie technik relaksacyjnych, inspirowanie i kibicowanie im, aby znajdowały czas dla siebie i dbały o swoje zdrowie zarówno psychiczne jak i fizyczne, bo to jedno z drugim się łączy.
Planuję m. in. stworzenie zaufanych grup wzajemnego wsparcia. Opiekunki najlepiej rozumieją siebie nawzajem. Widzę ogrom pracy, ale i możliwości. Wspólnymi siłami jako specjaliści możemy dać im to, czego potrzebują – wsparcie, na które zasługują.
Jak wspierać/ motywować opiekunki/ opiekunów do rozwijania siebie i stawania się świadomymi opiekunami?
Myślę, że kluczowe jest to, aby pomóc opiekunkom rodzinnym podbudować ich pewność siebie i poczucie własnej wartości. Przypominać o ich potrzebach, o tym, że mogą o siebie zadbać oraz o tym, że ich zdrowie fizyczne i psychiczne przekłada się tak naprawdę bezpośrednio na opiekę nad ich bliskimi.
Oprócz tego chciałabym, aby specjaliści, tacy jak my, chcący wspierać opiekunki, pokazali, jakie pozytywne skutki daje edukacja w tematach, które mogą wpłynąć na mniejsze obciążenie obowiązkami wynikającymi z roli opiekuna rodzinnego.
Musimy pokazywać konkretne przykłady, przekonując, że konkretne działania mogą zaprocentować np. wiedza na temat demencji i tego, w jaki sposób chory na nią człowiek postrzega świat. Wdrożenie tej wiedzy umożliwi opiekunce lepiej zrozumieć swojego bliskiego, zniweluje ilość nieporozumień, a w rezultacie liczbę stresujących sytuacji między nimi.
Oczywiście zdaję sobie sprawę, że opiekunka rodzinna ma swoim życiu sporo innych obowiązków, a dodatkowo obciążenie emocjonalne jest duże. Skąd więc mają brać siłę i czas na edukację, czy dbanie o swój rozwój?
Osobiście jestem fanką planowania i strategii małych kroków. Nikt nie mówi, że od razu trzeba ująć w kalendarzu plany na cały miesiąc albo nawet tydzień. Liczy się każdy mały krok, który przybliża do bycia kompetentnym opiekunem.
Jakie są stereotypy związane z opieką? Czy zauważasz jakieś najczęstsze? Jak walczyć ze stereotypami związanymi z opieką i byciem opiekunem?
Nie wiem czy możemy tu mówić o stereotypach. Na pewno widzę w polskim społeczeństwie pewne postawy, które wydają się być szkodliwe dla opiekunek i opiekunów rodzinnych.
Jedna z nich to ta, która przedstawia opiekunkę jako siłaczkę, która choćby nie wiem co ma sobie poradzić, musi być zawsze silna i ona wie i zrobi najlepiej wszystko dla swojego bliskiego. Nie mówię, że nie należy jej doceniać. Wręcz przeciwnie! Tyle, że taki obraz jest krzywdzący, bo kobiety nie pozwalają sobie na swoje negatywne emocje, na to żeby przyznać, że nie dają sobie rady z jakąś sytuacją. Nie chcą prosić o pomoc.
Druga kwestia dotyczy przeświadczenia, które niestety nadal funkcjonuje w społeczeństwie, że rodzina przeprowadzająca swojego bliskiego do domu opieki, “idzie na łatwiznę” i nie szanuje swoich bliskich. Już samo stosowanie słowa „oddawać” do domu spokojnej starości kojarzy się źle.
Uważam, że takie decyzje są już wystarczająco trudne dla opiekunów, więc oceny osób postronnych zazwyczaj są po prostu niesprawiedliwe. Opiekun sam powinien ocenić, czy jest w stanie opiekować się swoim bliskim, czy nie będzie miało to wyniszczającego wpływu na jego rodzinę. Ośrodki opieki powinny oznaczać właśnie to – instytucje, które zapewniają specjalistyczną opiekę nad ludźmi, którzy jej potrzebują.
Powyższe sytuacje zmieniają się, tak jak zmienia się społeczeństwo, sądzę jednak, że przed nami jeszcze długa droga, mając na uwadze obecny niski poziom pomocy oferowanej opiekunkom rodzinnym.
Dziękuję Wam dziewczyny za możliwość wypowiedzenia się na swiadomeopiekunki.pl. Myślę, że razem możemy skuteczniej wspierać opiekunki rodzinne.
Dziękujemy Joannie za rozmowę i podzielenie się swoją perspektywą związaną z rolą opiekunki i aspektami, które łączą się z codzienną opieką nad bliskim. Więcej informacji na temat udzielanego wsparcia przez Koordynatorkę opieki geriatrycznej znajdziecie na stronie Organizacji Opieki Domowej, a także na Facebooku i Instagramie.
Potrzebujesz więcej informacji na temat rodzajów pomocy systemowej? Zajrzyj do naszego artykułu “Formy praktycznego wsparcia opiekuna”. Znajdziesz w nim przegląd dostępnych form pomocy i wsparcia dla opiekunek w Polsce.
Czy chciałabyś skorzystać z form wsparcia jakie proponuje Koordynatorka Opieki Geriatrycznej?
W jakim zakresie najchętniej skorzystałabyś z tego rodzaju pomocy?
Zainteresował Cię ten artykuł i chcesz na bieżąco dowiadywać się o nowych wpisach na blogu? Zapisz się na nasz newsletter. Dzielimy się w nim również kulisami naszej pracy i nowymi projektami, które wpadają nam do głowy.
Zapraszamy Cię do obserwowania naszego konta na Instagramie, a także do dołączenia do grupy Świadome opiekunki – grupa dla rodzin osób chorych i z niepełnosprawnością, która powstała z myślą o wszystkich kobietach doświadczających sprawowania opieki nad bliskim chorym i/lub z niepełnosprawnością.
Zostańmy w kontakcie.
Zastanawiasz się, kto może starać się o pobyt w DPS? Jakie kryteria przyjęcia obowiązują w DPS? Jaki dom pomocy społecznej Read more
Z jakich form opieki może skorzystać opiekunka? Czym jest opieka formalna? Zachęcam do przeczytania artykułu, w którym znajdziesz informacje jakie Read more
Dlaczego warto budować świadomość opiekunek rodzinnych? W jaki sposób może robić to fizjoterapeuta? Przeczytaj artykuł, w którym Fizjoterapeuta i wykładowca Read more
Dlaczego warto budować świadomość opiekunek rodzinnych? W jaki sposób robi to psycholog? Czym zajmuje się psychoonkolg? Przeczytaj artykuł, w którym Read more
